Britaniya Ekologiya jamiyati (British Ecological Society) an’anaviy Capturing Ecology 2025 xalqaro fototanlovi g‘oliblarini e’lon qildi. Bu yilgi tanlov ekologiya, biologik xilma-xillik va inson hamda tabiat o‘rtasidagi munosabatlarni aks ettirgan suratlar e’tiborga olindi. Tanlovga dunyoning 80 dan ortiq mamlakatidan 1100 dan ziyod fotosurat kelib tushgan bo‘lib, ulardan atigi 17 tasi eng yaxshi deb topildi.
Tanlovning Gran-pri mukofoti fotograf Jamol Kabirga nasib etdi. U “Uchayotgan Uolles qurbaqasi” deb nomlangan surat bilan hakamlar hay’ati tomonidan yuqori e’tirof qilindi. Ushbu kadr Panamadagi Koyba milliy bog‘ida olingan bo‘lib, unda noyob amfibiya parvoz vaqtida tasvirlangan.
Surat botqoqlik hududida, suv sathi ko‘tarilgan paytda olingan.
“Men imkon qadar ehtiyotkorlik bilan yaqinlashdim va eng muhim lahza — jonivorning to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘zimga qarashini kutdim”, deya hikoya qiladi Jamol Kabir.
Uollesning “uchar” qurbaqalari o‘zining yorqin ranglari va yirik, pardali panjalari bilan mashhur. Aynan shu anatomik xususiyatlari tufayli ular havoda 15 metr masofagacha ucha oladi.
Tanlovning “Ekologlar” nominatsiyasida esa oddiy mormon kapalagi — Papilio polytes tasvirlangan surat g‘olib bo‘ldi.
Muallif ushbu ishini “Soxta ko‘z” deb nomlagan. Fotosuratda kapalak qanotidagi yirtqichlarni chalg‘itishga xizmat qiladigan ko‘zga o‘xshash naqshlar yaqqol aks etgan bo‘lib, bu tabiatning himoya mexanizmlarini ifodalaydi.
Quyida turli nominatsiyalar bo‘yicha g‘oliblar ishlarini to‘pladik.
O‘simliklar va qo‘ziqorinlar
Ekologiyadagi o‘zaro ta’sirlashuv
Inson va tabiat
Tabiat, oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi
Mobil ekologiya
Yirik plan
Shuningdek, hakamlar hay’ati tomonidan alohida e’tirofga sazovor bo‘lgan yana bir qator fotosuratlar ham bor:
Bu fotosuratlar juda hayratlanarli ekan! Tabiatning g‘ayrioddiy lahzalari — masalan, o‘sha parvoz qiluvchi qurbaqa yoki panteraning yo‘li — haqiqatan ham odamni o‘ylantiradi. Fotosuratlar orqali yerimizdagi hayot xilma-xilligini his qildim
Jamal Kabirning “Wallace’s Flying Frog” fotosurati ayniqsa yoqdi — juda noyob va energetik tasvir. Bu tanlov tabiat tarixini san’at orqali ko‘rsatib berdi, oddiy suratlar emas, balki chuqur hikoyalar
Maqolada turli kategoriyalar bo‘yicha g‘oliblar to‘plami bor ekan: “Odamlar va tabiat”, “Katta rejim” va hatto mobil ekologiya bo‘yicha. Buning o‘zi ham ekologiyaning faqat bir jihat emas, balki hayotning barcha qatlamlarini qamrab olishini ko‘rsatadi
Shuningdek, bu fotosuratlar bizni tabiat muhofazasi va hayvonlarning hayotini anglashga undaydi. O‘ylab ko‘rsam, qandaydir kichik organizmlar ham hayot uchun juda muhim ekanini yanada chuqurroq angladim
Juda chiroyli rasmlar
Vauu bu rasmlar shunchaki foto emas, bu — tabiatning yuragi urayotgandek! Ayniqsa qurbaqa uchayotgan kadr — ekranimga saqlab oldim.
Shunaqa suratlarni ko‘rib, tabiatni ko‘proq asrash kerakligini yana bir bor his qildim
Fotograf bo‘lib ketgim kelib qoldi, rost ilhom uchun zo‘r maqola!