Miya haqidagi 10 ta ajoyib fakt

Miya haqidagi 10 ta ajoyib fakt

Miya inson organizmidagi eng sirli organlardan biridir. Keling, miya haqidagi qiziqarli ma’lumotlarni ko’rib chiqamiz.

1. Miya og’riqni sezmaydi

Neyrojarrohlarning behushliksiz (narkozsiz) miya operatsiyasini bajarishini bilasizmi? Faqat miyada og’riq sezgisi yo’q. Ammo ular miya niqobi va qon tomirlaridan mavjud. Shuning uchun, biz bosh og’rig’ini boshdan kechirganda, miyaning o’zi emas, balki atrofdagi to’qimalari o’g’riydi.

50 (2)

2. Biz uxlab yotganimizda miya yanada faol ishlaydi

Mehnat qilganda, miya elektroensefalografiya (EEG) usuli bilan terining yuzasida o’lchab olinadigan elektr maydonlarini hosil qiladi. Biz uyqu vaqtida miya o’chadi deb o’ylashimiz mumkin, lekin aslida kundan ko’ra u faolroq ishlaydi. Tetik vaqtda, miya alfa va beta to’lqinlarni va uyqu paytida, ayniqsa dastlabki bosqichlarida, teta-to’lqinlarini ishlab chiqaradi. Ularning amplitudasi boshqa to’lqinlardan kattaroqdir.

50 (3)

3. Miya hujayralari faqat neyronlardan iborat emas.

Bitta neyronda o’n glial hujayralari bor. Ular neyronlarga oziq moddalari va kislorod yetkazib beradi, neyronlarni bir-biridan alohida bo’lishadi, metabolik jarayonlarda qatnashadilar va asab ta’sirini o’tkazadilar.

50 (4)

4. Sevgini fMRI suratlarida ko’rish mumkin

Kimdir sevib qolishni faqat kontseptsiya deb o’ylaydi, ammo miyadagi fMRI suratlari uning aksini isbotlaydi. Ushbu holatdagi inson miyasida mamnuniyat belgisi paydo bo’ladir. Rasmlarda dofamin bo’lgan joylarda”yorug’lik” paydo bo’ladi va yoqimli his-tuyg’ularni chaqiradigan neyromediatorni ko’rish mumkin.

50 (5)

5. Miya kichik chiroqni yoqish uchun yetarli elektr energiyani ishlab chiqaradi

Stenford Universitetining olimlariga ko’ra, inson miyasiga aql-idrok bilan solishtiradigan protsessorli robot kamida 10 megavatt elektr energiyani talab qiladi. Va bizning neyronlarimiz kun davomida elektr lampochkasini yoritish uchun yetarli energiya ishlab chiqaradi. Bundan tashqari, miya eng aqlli kompyuterlarga qaraganda tezroq ishlaydi.

50 (6)

6. Miya 60% yog’lardan iborat

Miya o’z ichiga eng ko’p yog’ olgan organdir. Shuning uchun uning salomatligi uchun foydali yog’larga boy bo’lgan (omega-3 va omega-6) parxez juda zarur. Ular miya hujayralarining devorlarini kuchaytiradi, shuningdek yog’lar eriydigan vitaminlarni almashtiradi va saqlaydi. Bundan tashqari, yog’lar yallig’lanishni kamaytiradi va immunitet tizimining to’g’ri ishlashiga yordam beradi.

50 (7)

7. Asab hujayralari omon qolish uchun kislorod va glyukozaga muhtoj

Bu ikki modda inson miyasining ishlashi va omon qolishi uchun zarurdir. Agar 3-5 daqiqada yetarli miqdorda kislorod yoki glyukoza olmasa, unda qaytarilmas buzilishlar sodir bo’ladi. Qizig’i shundaki, o’lim deyarli hech qachon ro’y bermaydi. Biror odam boshidan judo bo’lganda ham, miya bir necha daqiqa o’lmaydi, chunki hujayralarida esa kislorod va glyukoza bor.

50 (8)

8. Miya xotirasi deyarli cheksizdir

Ko’p narsani bilish yoki yangi ma’lumot olish uchun hech qanday boshqa joyga ega bo’lmaslik mumkin emas (garchi bu uzoq uchrashuvlardan keyin bunday ko’rinishda bo’lsa ham). Bizning miyamizda kompyuter va telefonlardan farqli o’laroq, bu joy hech qachon tugamaydi. Masalan, uyqu yetishmasligi ma’lumotni eslash qobiliyatiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin.

50 (9)

9. Miya muskullar singari “Foydalanish yoki yo’qotish” qoidasini qo’llaydi.

Biz turli xil ta’lim va yangi taassurotlar bilan bizning bilim zaxiramizni yoki miyaning shifo topish qobiliyatini kengaytira olamiz. Ko’proq rivojlangan bilim jamg’armasi bo’lgan insonlar kutilmagan hodisalar bilan ko’proq muvaffaqiyat qozonadi. Ammo miya ishlatilmasa, bu rezerv kamayadi.

50 (10)

10. Qisqa muddatli xotira 20-30 soniya uchun yetarlidir

Nima uchun biz qisqa vaqt ichida chalg’ib ketganimizdan keyin nima demoqchi ekanligimizni unutamiz? Bu miyaning xotirada oz miqdorda ma’lumot saqlash qobiliyatiga bog’liq. Uni tezkor kirish uchun faqatgina 20-30 soniya davomida saqlaydi. Masalan, raqamlar o’rtacha xotirada 7,3 soniya, xat esa 9,3 soniya saqlanadi.

50 (1)

Foto: Tatiana Ayazo / rd.com

Manba: Lifehacker.ru

Kommentlar: 22 komment. 22 ta kommentdan so'nggi 10 tasini ko'ryapsiz
  1. Nozim

    Miyamiz super komputer ekanda unknw

  2. Fazo.tv

    Albatta, uni faqat ishlatishimiz zarur va uning nimalarga qodir ekanini ko’rishimiz mumkin.

  3. Ada

    Daaa

  4. *****

    Miyamiz 100%lik o’lchovda ishlaydi desak, biz oddiy odamlar uning faqat 2%inigina ishlatar ekanmiz

  5. UZmasterPC

    Evolutsiya davom etadi…

  6. zumrad

    good

  7. Abdumurod

    Agar biz o’z miyamizni ish qobiliyatini atigi 1%ga oshiraolsak ham ancha muncha narsaga EGA bo’lrmidik

  8. Muhamad yusuf

    Faktlar ucun rahmat inson miyasi neyronlari 100mlyardan. Kop adawmasam har bir neyron 5 ensklapedya ni saqlab qola oladi demak insonlar miya qobigni 100 dan 4 foyizni iwlatadimi man si pi ech 4 modasi insoni 20. 25% foyzga kuceytradi deb eshitm iltmos bu qanday moda malumot bosa iltmos. Nomerm. 93 6771778

  9. Amirhon

    Omega parhezi nima

  10. Temurbek

    “Lucy” filmini ko’rishingizni maslahat boraman. Shu filmda miya faoliyatining 10%dan 100%gacha holatini ko’rstaib beradi.

  11. Fazo.tv

    Rahmat Temurbek, haqiqatdan ham juda zo’r film, lekin fantastikaku

  12. Abdusamad Abdullaxanov. 8-c sinf o'quvchisi

    Agar harakat qilsak miyamizdan samarali foydalanib yuksak cho’qqilarni zabt etamiz. Faqat bu o’zimizga bog’liq. Nega yaponlar texnologiya sohasida ilg’or marralarni zabt etgan? U millat ham bu maslahatlarga amal qilish orqali erishgan. Agarbiz ham miyamizni kerakli ma’lumotlar,BILIM bilan to’ldirsak, biz o’zbek xalqi yaponlardan ham o’zib ketishimiz mumkin desak mubolag’a bo’laydi!!! yess

  13. Fazo.tv

    To’g’ri aytasiz Abdusamad! Lekin nega ko’p insonlar kitob o’qimaydi va kerakli bo’lgan ma’lumotlarni olishmaydi?

  14. FARANGIZXON 2007

    Togri hammasi ozimizga bogliq.Lekin bir narsani tushuntirib bersangiz unda aqli zaif insonlarning ham miyyasi biznikidekmi.Unda muammo nimada

  15. ????.?

    Ha Ajoyib faktlar uchun raxmat

  16. Fazo.tv

    Hammaga salom! Rahmat sizlarga! Biz bilan qoling do’stlar! smile

  17. Гулхумор

    Miyada gallaktikadagi yulduzdanam kōp neyronlar bor . Samuel Normanning miya nazariyasi isbot

  18. Dil

    Ajoyib

  19. Shodiya

    music music music

  20. Bobur

    0.3 foizini ishlatamiz

  21. Тимур

    Ким этти?

  22. Anonim

    Miyanning ceksiz imkoniyati nima deyiladi. Krasvord yecyapman. Bitta wu qop ketvotti

Komment qoldirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Nima qidiramiz? Masalan,Inson

Social