Hech qanday sehrli fikrlash yo‘q — gap inson psixikasining o‘ziga xos xususiyatlarida.

Lucky girl syndrome nima?

Lucky girl syndrome, ya’ni «omadli qiz sindromi» — ijtimoiy tarmoqlarda paydo bo‘lgan trend bo‘lib, u ijobiy fikrlash tamoyillariga asoslanadi: agar siz o‘zingiz bilan faqat yaxshi narsalar sodir bo‘lishiga ishonsangiz, ular albatta sodir bo‘ladi.

Albatta, bu g‘oyani inqilobiy deb bo‘lmaydi. Masalan, 1985-yilda suratga olingan «Eng jozibali va maftunkor» filmida Irina Muravyova ijro etgan qahramon hayotda ro‘yobga chiqishi uchun «Men eng jozibali va maftunkorman. Barcha erkaklar menga telba» degan iborani yodlab, takrorlab yuradi. Garchi ijobiy fikrlashni voqelikni «dasturlash» usuli sifatida o‘rganish XIX asr oxiridayoq boshlangan bo‘lsa-da.

Vaqti-vaqti bilan bu g‘oya yangi ko‘rinishda yana ommalashadi, chunki uning o‘zi juda jozibali. Axir uning mohiyati shunday: eng muhimi — hammasi yaxshi bo‘lishiga ishonish. Tan olish kerak, bu unchalik ko‘p kuch talab qilmaydigandek ko‘rinadi.

Shu sababli vaqti-vaqti bilan «istaklar marafoni» kabi trendlar yoki 2020-yillarning yangi trendi — lucky girl syndrome ommalashib ketadi.

Bu trendning boshlanishida bloger Laura Galebe turadi. U o‘zining TikTok sahifasida o‘zini nihoyatda omadli deb bilishini va uning oldida doimo yangi imkoniyatlar ochilishini aytgan. Agar biror narsa rejadagidek ketmasa ham, oxir-oqibat vaziyat yanada yaxshi tomonga o‘zgarishiga ishongan.

Bu trendni boshqa foydalanuvchilar ham ilib ketishdi. Ular qisqa videolarda o‘zlari omad kulib boqqan holatlarni aytib berishadi va ishonishga harakat qiladigan turli ichki qarashlari va fikrlash qoliplarini baham ko‘rishadi.

Bularning barchasi muammolarning hammasini hal qilib beradigan sehrli pari yoki yagona shoxli afsonaviy mavjudotni o‘z tomoniga og‘dirishga urinishdek g‘alati tuyulishi mumkin.

Ammo omadli qiz sindromi haqiqatan ham ishlasa-chi? Va buning ortida ilmiy jihatdan tasdiqlangan, mutlaqo real psixologik sabablar bo‘lsa-chi?

Nega lucky girl syndrome ishlashi mumkin?

Buning hammasi omadni «namoyon qilish» mexanizmiga borib taqaladi. Bu yerda hech qanday sehr yo‘q — gap inson psixikasining o‘ziga xos xususiyatlarida.

Ichki qarashlar bilan birga xulq-atvor ham o‘zgaradi

O‘z-o‘zini ro‘yobga chiqaradigan bashorat degan hodisa mavjud. Uning mohiyati shundaki, agar inson qandaydir voqea albatta sodir bo‘lishiga qattiq ishonsa, u o‘zini ham shunga mos ravishda tuta boshlaydi.

Ko‘p hollarda jasorat, o‘ziga bo‘lgan ishonch va muvaffaqiyatsizlikning dastlabki belgilarida taslim bo‘lmaslik uchun yetarli darajadagi chidamlilik — bu haqiqatan ham kuchli kombinatsiya. Aynan shu fazilatlar tufayli odam qiyin vaziyatlardan katta yo‘qotishlarsiz chiqib, muvaffaqiyatga erisha oladi.

Biz diqqatimiz qaratilgan narsalarni ko‘proq payqaymiz

Tasavvur qiling, siz juda kam uchraydigan chet tilidagi bir so‘zni bilib oldingiz. Keyingi bir hafta ichida esa uni uch marta uchratdingiz: ijtimoiy tarmoqlarda, kinoda va kitobda.

Go‘yo qandaydir lingvistik fitna sodir bo‘layotgandek tuyuladi. Aslida esa bu Baader — Meinhof fenomeni bilan bog‘liq: biror narsa e’tiborimiz doirasiga tushishi bilan uni atrofimizda tobora ko‘proq payqay boshlaymiz.

Bu omad masalasida ham ishlaydi.

Agar har bir burchak ortida sizni ajoyib imkoniyatlar kutib turganiga ishonsangiz, ularga ko‘proq e’tibor bera boshlaysiz. O‘z-o‘zini ro‘yobga chiqaradigan bashorat orqali paydo bo‘ladigan o‘ziga ishonch esa bu imkoniyatlarni qo‘ldan chiqarib yubormaslikka yordam beradi.

Ob’yektiv bo‘lmagan qarashlar ba’zan foydamizga ishlashi mumkin

Bizning psixikamiz shunday tuzilganki, o‘z nuqtai nazarimizga mos keladigan ma’lumotlarni izlashga moyilmiz, unga zid bo‘lgan narsalarni esa e’tiborsiz qoldirishimiz mumkin.

Bu olingan ma’lumotlarni qanday talqin qilishimizga ham taalluqli.

Shuning uchun lucky girl syndrome ta’sirida biz optimistik ma’lumotlarga ko‘proq e’tibor qaratamiz va haqiqatan ham o‘zimizga qanchalik ko‘p omad kulib boqayotganini payqay boshlashimiz mumkin.

Umuman olganda, optimizm foydali

Tadqiqotlarga ko‘ra, hammasi yaxshi bo‘lishiga ishonadigan odamlar stressli vaziyatlarni yaxshiroq yengib o‘tadi va muammolarni samaraliroq hal qiladi.

Bunday yondashuv jismoniy va ruhiy salomatligimizga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Lucky girl syndrome qanday salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin?

Albatta, omadni «namoyon qilish»ning qorong‘i tomoni ham bor.

O‘z muvaffaqiyatingizdagi hissangizni osonlikcha past baholab qo‘yish mumkin

U yoki bu voqea qanchalik mo‘jizaviy ko‘rinmasin, uning sababi ko‘pincha Koinot siz tomonda bo‘lgani emas.

Biror narsaga erishish uchun ma’lum vaqt davomida harakat qilgan insonning o‘zi — siz.

Masalan, yarim yil davomida turli kvartiralarni ko‘rib chiqib, oxir-oqibat orzuingizdagi uyni topdingiz va sotib oldingiz.

Ammo aslida uy-joy izlashning o‘zi ham to‘laqonli mehnat. Yarim yil davomida taslim bo‘lmaslik uchun esa juda maqsadga intiluvchan inson bo‘lish kerak.

Bu ko‘plab vaziyatlarga taalluqli.

Qandaydir mavhum «olam» sizning muvaffaqiyatingizni o‘g‘irlashiga yo‘l qo‘ymang.

Muvaffaqiyatsizlikdagi o‘z hissangizni ortiqcha baholab yuborish xavfi bor

Boshqa holatni tasavvur qilaylik: nimadir rejadagidek bo‘lmadi.

Albatta, «omadim kelmadi» deyish mumkin. Axir hamma narsaga faqat harakat bilan erishib bo‘lmaydi, ba’zan ozgina omad ham zarar qilmaydi.

Ammo lucky girl syndrome sabab inson muvaffaqiyatga yetarlicha ishonmagani, o‘ziga «hammasi yaxshi bo‘ladi» deb yetarlicha takrorlamagani uchun o‘zini ayblab qo‘yishi mumkin.

Holbuki, ba’zan shunchaki yelkani qisib, oldinga qarab yurish kerak.

Haqiqatdan uzoqlashib ketish mumkin

Agar hayotdagi barcha muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklar uchun javobgarlikni omadga yuklasak va hammasini unga qanchalik ishonganimiz bilan bog‘lasak, hayotimizda aslida nimalar sodir bo‘layotganini tahlil qilish va bundan xulosa chiqarish juda qiyinlashadi.

Masalan, muvaffaqiyatsizlikka sizning muvaffaqiyatga yetarlicha ishonmaganingiz emas, balki kerakli ko‘nikmalarga ega bo‘lmaganingiz sabab bo‘lishi mumkin.

Ammo lucky girl syndrome tufayli buni payqash oson emas. Axir sizga omad kulib boqishi kerak edi-ku.

Ya’ni o‘zingizga tanqidiy baho berishni to‘xtatib qo‘yish xavfi mavjud. Bu esa xavfli, chunki qarorlarni aynan siz qabul qilasiz.

Omad sizga faqat biroz yordam berishi mumkin.

O‘zingizga zaiflik qilishni taqiqlab qo‘yishingiz mumkin

Agar ijobiy fikrlash kuchiga va biz o‘ylagan narsalarimizni o‘zimizga «tortishimiz»ga haddan tashqari qattiq ishonsak, oxir-oqibat o‘zimizga jahlimiz chiqishiga, xafa bo‘lishimizga yoki umuman yoqimsiz narsalar haqida o‘ylashimizga taqiq qo‘yishimiz mumkin.

Go‘yoki salbiy narsalar haqida o‘ylasak, ularni o‘zimizga chaqirib olarmishmiz.

Ammo psixik faoliyatni tartibga solishda barcha his-tuyg‘ular muhim. Ularning hech biridan butunlay voz kechib bo‘lmaydi.

Ba’zan yoqimsiz narsalar haqida o‘ylash hayotiy jihatdan zarur, ayniqsa vaziyat yanada yomonlashmasligi uchun muayyan choralar ko‘rish kerak bo‘lsa.

Shuning uchun foydali optimizm zaharli pozitivlikka aylanib ketmasligiga e’tibor berish muhim.

Lucky girl syndromdan o‘zingiz uchun qanday foyda olish mumkin?

Bunday yondashuvning afzalliklaridan foydalanish va uning salbiy oqibatlaridan o‘zingizni himoya qilish uchun mavhum ichki qarashlar bilan real hayot o‘rtasida muvozanat topish kerak.

O‘ziga ishonchni to‘g‘ri poydevor ustiga quring

Omadga ko‘r-ko‘rona ishonish orqali paydo bo‘lgan o‘ziga ishonch juda nozik va ishonchsiz bo‘lishi mumkin.

Ammo o‘ziga ishonchni haqiqiy ko‘nikmalar va erishilgan natijalar asosida ham shakllantirish mumkin.

O‘z muvaffaqiyatlaringizni payqab, ularni qandaydir mavhum olamga bog‘lab qo‘ymasangiz va ularni shaxsiy «Men uddalay oldim» jamg‘armangizga qo‘shib borsangiz, hayotdagi turli sinovlarga baribir qat’iyat bilan kirishishingiz va «Menda hammasi albatta o‘xshaydi» deb o‘ylashingiz mumkin.

Faqat bu safar bunga haqiqiy asoslaringiz bo‘ladi.

Ichki qarashlaringiz ustida ishlang

Hamma narsani faqat omad yoki omadsizlik prizmasi orqali qabul qilish shart emas.

Tasavvur qiling, muvaffaqiyatsiz uchrashuvga bordingiz.

Buni muvaffaqiyatsizlik deb hisoblash, hech qachon hech kimni uchratmasligingiz va hech kim sizni sevmasligiga qaror qilish mumkin.

Ammo tajribani tahlil qilib, masalan, suhbatdoshingizda aynan nimalar sizga yoqmaganini tushunishingiz va o‘sha xususiyatni siz uchun mutlaqo maqbul bo‘lmagan narsalar ro‘yxatiga qo‘shishingiz ham mumkin.

Bu fojia ham, omadsizlik ham emas.

Bu shunchaki tajriba.

Keyin, albatta, hammasi yaxshi bo‘ladi — bunga ishonish mumkin va kerak.

Imkoniyatlarni payqashni o‘rganing

Omadga bo‘lgan ishonch inson imkoniyatlarni payqashi va ilgari rad etgan narsasini sinab ko‘rishga tez-tez qaror qilishi orqali ishlaydi.

Bu esa bir narsani anglatadi: divanda yotgan toshning ostidan omad oqib chiqmaydi.

Masalan, ayrim odamlar faqat ishdan bo‘shaganidan keyin yangi vakansiyalarni ko‘ra boshlaydi.

Boshqalar esa buni doimiy ravishda kuzatib boradi va natijada kompaniyalarni ancha tez-tez almashtirib, lavozimi va maoshi oshib boradi.

Imkoniyatlardan foydalanish uchun ularni izlash va amalda qo‘llash kerak.

Bu ham rivojlantirish kerak bo‘lgan ko‘nikma.