Ishonmaslik kerak bo’lgan 8 ta motivatsion ibora

Bu gaplar juda ishonarli eshitiladi, ammo ularning hayotdagi haqiqiy voqelik bilan umumiy jihatlari ko‘pincha juda kam.

Ba’zi gaplarni eshitganimizda, ularga ishonishni juda xohlaymiz. Chunki ular hayotimizni osonroq, adolatliroq va tushunarliroq qilib ko‘rsatadi. Ammo har doim ham shunday emas. Ba’zan chiroyli eshitiladigan motivatsion iboralar bizni noto‘g‘ri xulosalarga olib keladi, muammolarni tan olishimizga xalaqit beradi yoki keraksiz umidlar bilan yashashga majbur qiladi.

Keling, hammamizga tanish bo‘lgan, ammo har doim ham haqiqatga mos kelmaydigan sakkizta mashhur iborani ko‘rib chiqamiz.

1. Bizga yomonlik qilganlarning jazosi albatta o‘ziga qaytadi

Birovning qilgan yomonligi jazosiz qolmasligiga ishonish yoqimli. Bu yerda gap faqat qonuniy jazo haqida emas, balki kengroq ma’nodagi adolat haqida ketmoqda. Agar kimdir boshqalarga yomonlik qilsa, bir kun kelib o‘zi ham qilgan ishiga yarasha javob olishi kerak, deb o‘ylaymiz. Adolat qaror topganida esa jabrlangan insonlar o‘zlarini ancha yaxshi his qilishadi. Ammo hayotda yomonlik qilgan odam har doim ham buning yaqqol oqibatlariga duch kelavermaydi.

Masalan, hamkasbingiz sizning g‘oyangizni o‘zlashtirib olsa, uni qo‘lga tushirishlari va ishdan bo‘shatishlari mumkin. Ammo aksincha, hech kim vaziyatning tafsilotlariga qiziqmasdan, uni lavozimga ham ko‘tarishi mumkin. Ikkinchi holatda esa o‘zingizni bir fikr bilan ovutishingiz mumkin: mayli, hozir emasdir, ammo bir kun kelib karma uni baribir topadi va qilgan ishiga yarasha javob beradi.

Lekin aynan qanday jazo olishi kerakligi odatda aniqlashtirilmaydi. Go‘yoki adolatni kuzatib turuvchi qandaydir hamma narsani ko‘ruvchi kuch buni bizdan yaxshiroq biladi. Bunday ishonch bizga nisbatan adolatsizlik qilingan vaziyatlarni yengilroq qabul qilishga yordam beradi.

Psixologiyada bu adolatli dunyo haqidagi afsona deb ataladi. Unga ko‘ra, barcha yomon odamlar jazolanadi, barcha yaxshi insonlar esa mukofotlanadi.

Ammo bu qarash ancha xavfli. Chunki hayotda ayrim yomonliklar hech qachon jazolanmasligi mumkin. Yaxshi insonlarning boshiga ham yomon voqealar tushadi.

Bundan tashqari, adolatli dunyoga ishonish jabrlanuvchini ayblashga ham olib kelishi mumkin. Go‘yoki uning o‘zi bilan hammasi joyida bo‘lganida, boshiga bunday kulfat tushmas edi. Boshqa salbiy oqibatlar qatoriga qiyin vaziyatga tushgan odamlarga yordam berishni istamaslik va karma orqali qandaydir mukofot olish umidida o‘zini keragidan ortiq qurbon qilish ham kiradi.

Bu orada yomonlik qilgan odamlar esa o‘z hayotidan mamnun bo‘lib yashashda davom etishi mumkin. Yoki davom etmasligi ham mumkin. Ammo bu bumerang qonunining ta’siri emas, shunchaki tasodif.

2. Yangi yildan boshlab hayotimni albatta o‘zgartiraman!

Yoki dushanbadan, oyning birinchi kunidan, tug‘ilgan kunimdan keyin… Biz hayotimizdagi o‘zgarishlarni chiroyli sanalar va muhim voqealar bilan bog‘lashni yaxshi ko‘ramiz. Ammo bunda ko‘pincha rejalarimiz amalga oshmay qolishiga sabab bo‘ladigan ikkita muammo mavjud.

Birinchidan, muhim voqeadan keyin, hatto oddiy yakshanba tugaganidan so‘ng ham kayfiyatimiz biror narsani o‘zgartirish uchun yetarli bo‘lmasligi mumkin. Kechagina hammasi yaxshi edi, bugun esa yana odatiy hayotga qaytish kerak. Buning ustiga, endi yangi hayot boshlash ham kerak!

Ikkinchidan, har qanday keskin o‘zgarishlar inson uchun qiyin kechadi. Yangi odatlarni asta-sekin, bittadan joriy etish ancha samaraliroq. Buning uchun dushanbani kutish shart emas — aynan hozirdan boshlash mumkin.

(Bitta istisno bor: agar ushbu maqolani dushanba kuni o‘qiyotgan bo‘lsangiz, unda aynan bugun, dushanbaning o‘zida boshlang!)

3. Agar chin dildan xohlasang, hammasiga erishasan

Bu iboraning asosidagi fikr yomon emas. Agar o‘zingizni har qanday vazifani uddalay oladigan insondek tutib, harakat qilishda davom etsangiz, maqsadingizga erishish ehtimoli ancha yuqori bo‘ladi. Hech bo‘lmaganda, shubhalanib, ortga chekinishingizga qaraganda natija yaxshiroq bo‘lishi aniq.

Ammo faqat istakning o‘zi yetarli emas.

Natijaga nafaqat bizning harakatlarimiz, balki tashqi sharoitlar, mavjud resurslar, imkoniyatlar va tasodiflar ham ta’sir qiladi. Bularning barchasini hisobga olish kerak. Shunda bir vaziyatda umidsizlikka tushmaslikni, boshqa vaziyatda esa strategik jihatdan ortga chekinishni bilamiz.

Axir boshqa tomonga olib chiqadigan ochiq eshik yoki qulay yo‘l mavjud bo‘lsa, devorning narigi tomoniga o‘tish uchun boshingizni unga uraverishning nima keragi bor?

Maqsad sari intilish muhim, ammo har qanday yo‘l bilan unga erishishga urinish doim ham to‘g‘ri qaror emas.

4. Pul eng muhimi emas

Bu ibora ortida qanday istak borligini tushunish qiyin emas. Odamlar sevgi, qo‘llab-quvvatlash, mehribonlik, hamdardlik va insoniy fazilatlar puldan ancha muhimroq ekanini ta’kidlashni xohlashadi. Darhaqiqat, hamma narsani pulga sotib olib bo‘lmaydi. Ayrim narsalarga ega bo‘lish uchun insoniy fazilatlarni rivojlantirish kerak.

Ammo bu fikr hayotdagi ko‘plab asosiy muammolarni pul yordamida ancha oson hal qilish mumkinligi bilan mutlaqo zid emas.

Albatta, pul yordamida haqiqiy muhabbatni topish yoki har qanday kasallikdan xalos bo‘lish mumkin emas. Lekin kambag‘al insonlar ham yolg‘izlikdan, kasalliklardan va boshqa muammolardan aziyat chekadi.

Pul yaxshiroq parvarish va sifatliroq davolanish imkonini beradi. Qolaversa, boshingizda tomingiz va dasturxoningizda ovqatingiz borligini bilgan holda, singan yurakning parchalarini yig‘ish ham biroz osonroq kechadi.

Shuning uchun pul hamma narsa emas, degan gap bilan uning hayotimizdagi ahamiyatini inkor etish o‘rtasida katta farq bor.

5. Biroz sabr qil, hammasi yaxshi bo‘lib ketadi

Bu ibora haqiqatan ham biroz kutish kerak bo‘lgan qiyin davrlarni yengib o‘tishga yordam beradi.

Masalan, siz ipoteka uchun dastlabki to‘lovni yig‘ayotgan bo‘lishingiz mumkin. Shu sababli ayrim xarajatlaringizni cheklashga, keraksiz xaridlardan voz kechishga to‘g‘ri keladi. Hozir biroz sabr qilish kerak, ammo keyinchalik o‘zingizni ancha erkin his qilasiz. Albatta, buning uchun oylik to‘lov miqdorini to‘g‘ri tanlashingiz ham muhim.

Ammo qiyin davrning oxiri ko‘rinmasa, sabrning o‘zi hech narsani o‘zgartirmaydi.

Zo‘ravonlik va bosim mavjud bo‘lgan munosabatlar o‘z-o‘zidan sog‘lom munosabatlarga aylanmaydi. Zaharli hamkasblar birdaniga mehribon va yoqimli insonlarga aylanib qolmaydi. Bank kartangizga ham kutilmaganda millionlab pul kelib tushmaydi.

Ba’zan shunchaki chidash emas, balki harakat qilish kerak.

6. Muhabbat hamma narsani yengadi

Romantik hikoyalar bizni kuchli muhabbat har qanday to‘siqni yengib o‘tishi mumkinligiga ishontirib keladi. Ammo muhabbat, masalan, xarakterlarning bir-biriga mos kelmasligini yoki dunyoqarashdagi katta farqlarni yo‘q qilib yubormaydi.

Insonni sevishingiz va shu bilan birga u bilan munosabatlaringiz yaxshi yo‘lga tushmayotganini tushunishingiz mumkin. Bu ikki holat bir-biriga zid emas.

Bundan ham og‘irroq vaziyatlar mavjud. Masalan, sherigingiz sizga nisbatan zo‘ravonlik qilsa yoki giyohvand moddalar sotib olish uchun uydagi buyumlarni o‘g‘irlasa-chi?

Hamma narsani yengadigan muhabbat haqidagi xayoliy tasavvur bunday vaziyatlarda ayanchli oqibatlarga, hatto insonning jiddiy zarar ko‘rishiga olib kelishi mumkin.

Muhabbat muhim, ammo u hurmatsizlik, zo‘ravonlik va doimiy azob-uqubatlarga chidash uchun sabab bo‘la olmaydi.

7. Iste’dod baribir o‘z yo‘lini topadi

Agar iste’dodli insonlarning barchasi o‘z qobiliyati uchun munosib e’tirofga sazovor bo‘lganida, naqadar ajoyib bo‘lardi! Ammo iste’dodli insonlar soni muvaffaqiyatga erishgan rassomlar, musiqachilar, yozuvchilar va olimlar sonidan ancha ko‘p.

Biror mashg‘ulotga tug‘ma qobiliyatga ega bo‘lishning o‘zi yetarli emas. Buning uchun tinimsiz mehnat qilish ham kerak. Aks holda, iste’dodi kamroq, ammo mehnatkashroq inson sizdan o‘zib ketishi mumkin.

Biroq bu ham masalaning hammasi emas.

Har qanday sohadagi karyera va muvaffaqiyatga tanish-bilishchilik, pul, imtiyozlar, ta’lim olish imkoniyati, omad va o‘z ishingizga vaqt ajratish uchun yetarli resurslarning mavjudligi ham ta’sir qiladi.

Ba’zan inson qobiliyati yetishmagani uchun emas, balki unga munosib imkoniyat berilmagani sababli e’tibordan chetda qoladi.

Shuning uchun faqat iste’dodga ishonib, mehnat qilishni yoki imkoniyat izlashni unutmaslik kerak.

8. Bizni o‘ldirmagan narsa bizni kuchliroq qiladi

Odatda, qiyin davrlar insonni chiniqtiradi, degan fikrga amal qilamiz. Hatto odamlar boshidan kechirgan dahshatli voqealari bilan faxrlanishadi.

Buvilar nabiralariga maktabga qanday qilib Arxangelsk orqali piyoda borishganini aytib berishadi (Arxangelsk aholisi esa bundan mustasno, ular Yekaterinburg orqali harakatlanishgan).

Ming yillik avlod vakillari (millenniallar) esa Z avlodini (zoommerlarni) ishdagi hatto kichik noqulayliklarga ham chidashni istamaslikda ayblashadi. Holbuki, millenniallarning o‘zlari dam olish kunlari ham ishlashgan, maosh olmasdan mehnat qilishgan va rahbarlari ularga muntazam ravishda baqirib turishgan.

Chunki agar o‘quvchilar maktab uyiga yaqin joyda bo‘lishiga haqli bo‘lganini, xodimlar esa normal ish muhitida ishlashga loyiq ekanini tan olsak, unda barcha bu «qahramonliklar» behuda bo‘lib chiqadi.

Ko‘p jihatdan, aslida shunday ham bo‘ladi. Qiyinchiliklarni qahramonlarcha yengib o‘tish aksariyat hollarda umuman shart emas.

Albatta, o‘tgan voqealarga bugungi kun nuqtayi nazaridan baho berish oson emas. Ammo ehtimol, bunday sinovlarsiz hayotimiz ancha osonroq kechgan bo‘lardi. Qo‘rquv va xavotirlar kamroq bo‘lardi. Hatto asabiylashganimizdan ko‘zimiz ham pirpirab turmasdi.

---

Siz yana qanday aldovchi iboralarni bilasiz? Izohlarda o‘z fikringizni yozing va ro‘yxatimizni to‘ldiring!